Gia đình ông Lê Văn Tuấn ở xã Đăk Ha, huyện Đắk Glong (Đắk Nông) có 700 trụ tiêu đang vào vụ thu hoạch rộ. Tuy nhiên, giá tiêu lại ở mức thấp kỷ lục, dao động từ 36.500 - 37.500 đồng/kg. Trong khi đó, giá nhân công hái tiêu lại tăng lên từ 200.000 – 220.000 đồng/người/ngày. Ông Lê Văn Tuấn than thở: “Giá tiêu đang quá thấp, trong khi giá nhân công lại quá cao. Nếu tính trừ hết các khoản chi phí đầu tư thì nông dân thua lỗ chắc”.

Ông Lê Văn Tuấn bên vườn tiêu của mình
 

Vườn tiêu hơn 1 ha của gia đình ông Nông Văn Pèng ở xã Đăk Ha, huyện Đắk Glong cũng đang vào vụ thu hoạch rộ. Ông Pèng cho biết, từ đầu năm 2020 tới nay, giá tiêu liên tục giảm xuống mức kỷ lục, trong khi giá nhân công lại tăng cao, do đó gia đình ông chỉ dám thuê 2-3 nhân công hái tiêu, đồng thời huy động hết nhân lực trong gia đình để thu hoạch cho đỡ chi phí.

Ông Nông Văn Pèng dù đã lớn tuổi nhưng vẫn phải đi thu hoạch tiêu để giảm chi phí thuê nhân công
 

Hiện nay, thị trường hồ tiêu đang làm cho nông dân vô cùng lo lắng. Mới đầu vụ, giá hồ tiêu đã chao đảo trong khoảng 36.500 - 37.500 đồng/kg.  Đây là mức giá thấp nhất trong vòng 5 năm qua, chỉ gần bằng phân nửa so với đầu niên vụ 2018-2019 và chỉ bằng 1/5 mức kỷ lục của niên vụ 2014-2015. Bà Từ Thị Thi, xã Đăk Ha, huyện Đăk Glong buồn bã nói: “Với tình hình thị trường tiêu hiện nay, nông dân thực sự rơi vào khủng hoảng. Bà con đã lỡ đầu tư rồi, bỏ thì bỏ không được nên phải ráng thu hoạch, cầm cự chứ biết làm sao”.

Một mùa thu hoạch buồn của người trồng tiêu
 

Giá tiêu xuống thấp, chi phí đầu tư tăng cao, tình hình sâu bệnh hại khiến tiêu chết hàng loạt… Có thể nói, chưa khi nào nông dân bước vào vụ thu hoạch hồ tiêu với sự lo lắng đến vậy. Hiện nay, tại một số vườn tiêu, nhiều nông dân đã trồng xen canh bơ và sầu riêng. Nhiều nông dân cho biết, nếu giá tiêu cứ tiếp tục lao dốc, có khả năng họ sẽ chặt bỏ cây tiêu để nhường chỗ cho bơ và sầu riêng phát triển. Và như vậy, cái vòng luẩn quẩn, trồng – chặt, chặt – trồng lại tái diễn.

 

Báo cáo tại “Hội nghị phát triển hồ tiêu bền vững đáp ứng yêu cầu các Hiệp định thương mại tự do” diễn ra tại Đắk Nông vào tháng 8/2019 cho thấy, diện tích hồ tiêu từ năm 2010 đến nay tăng rất nhanh; năm 2010 có 51,3 ngàn ha đến hết năm 2017 cả nước có 151,9 ngàn ha, tăng 196% so với năm 2010 và vượt định hướng phát triển trên 100 ngàn ha. Năm 2018, diện tích hồ tiêu có dấu hiệu giảm dần còn 149,8 ngàn ha và năm 2019 dự kiến còn khoảng 140 ngàn ha. 

 

 

Phát biểu tại Hội nghị, ông Lê Quốc Doanh - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đánh giá, chính sự phát triển diện tích hồ tiêu quá nhanh, quá nóng đã phá vỡ quy hoạch trong thời gian qua và dẫn đến nhiều hệ lụy. Vì vậy trong thời gian tới, cần ổn định diện tích hồ tiêu ở mức 100 ngàn ha; đồng thời đẩy mạnh canh tác theo hướng hữu cơ để cây hồ tiêu phát triển bền vững, các địa phương cần quản lý tốt các giống tiêu, chú trọng sự liên kết theo chuỗi giá trị và quan tâm đến việc chế biến sâu sản phẩm hồ tiêu; đối với diện tích hồ tiêu bị bệnh chết, không phù hợp cần kiên quyết chuyển đổi sang cây trồng khác. Thứ trưởng cũng đề nghị các Bộ, Ngành liên quan phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nghiên cứu, xây dựng đề án nhằm nâng cao giá trị cho ngành hồ tiêu; các Ngân hàng cần có nhiều cơ chế chính sách hỗ trợ cho nông dân sản xuất hồ tiêu./.

 

 

T/h: Hoàng Hoa - Văn Chinh