Mấy tháng nay, các Doanh nghiệp đang đầu tư các dự án điện mặt trời mái nhà trên địa bàn tỉnh Đắk Nông rất bức xúc vì việc tiết giảm sản lượng điện. Trước tình hình đó, mới đây các doanh nghiệp này đã đồng loạt ký vào đơn kiến nghị gửi Văn phòng Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Tập đoàn Điện lực Việt Nam; Tổng Công ty điện lực Miền Trung, Công ty điện lực Đắk Nông và các cơ quan thông tấn, báo chí…để kêu cứu về việc các dự án điện mặt trời mái nhà bị tiết giảm sản lượng điện.

Theo đại diện các Doanh nghiệp thì để đầu tư các dự án điện mặt trời mái nhà khoảng 90% doanh nghiệp vay vốn của các ngân hàng thương mại với lãi suất vay từ  9,5% - 12%/năm. Vì vậy, áp lực trả nợ gốc và lãi vay dự án của doanh nghiệp hàng tháng là rất lớn. Do đó, việc các chủ đầu tư phải tiết giảm, sa thải công suất phát điện của dự án từ 50% - 70% sẽ dẫn đến hậu quả xấu đối với các nhà đầu tư.

 Hầu hết các dự án điện mặt trời đều phải vay vốn ngân hàng để đầu tư
 

Ông Đỗ Văn Triều, Giám đốc Công ty TNHH Năng lượng xanh Tây Nguyên cho biết: "Từ khi chúng tôi đưa vào hoạt động các công trình điện mặt trời đến nay gần như là ngành điện cắt giảm liên tục, ngày bình thường thấp điểm là 11,5%, ngày cao điểm là 30,4% điều này ảnh hưởng rất lớn đến công tác tài chính mà đặc biệt là các doanh nghiệp của chúng tôi là phải vay vốn của các ngân hàng thương mại, dẫn đến ảnh hưởng công tác trả lãi của ngân hàng, nếu tình trạng cắt kéo dài dẫn đến không đủ trả ngân hàng và nợ xấu tăng lên".

 Việc bị tiết giảm công suất phát khiến nhiều doanh nghiệp thiệt hại nặng nề về kinh tế
 

Theo đại diện các Doanh nghiệp thì hợp đồng mua bán điện đã ký giữa các doanh nghiệp với các Công ty điện lực không có điều khoản tiết giảm, sa thải công suất phát lên lưới của các dự án điện mặt trời mái nhà. Đồng thời, theo quy định thì bên mua điện là EVN chịu trách nhiệm mua toàn bộ sản lượng điện phát của dự án. Do đó, việc ngành điện đơn phương tiết giảm sản lượng điện của các dự án đã gây thiệt hại nặng nề đến hoạt động sản xuất của các doanh nghiệp.

Chia sẻ với phóng viên, ông Nguyễn Tăng Hưng, Giám đốc Công ty TNHH Thịnh Đạt Đắk Nông xã Đắk Gằn, Đắk Mil thông tin: "Việc tiết giảm không nằm trong dự tính của Công ty và cũng không nằm trong kế hoạch để mà chuẩn bị trước vấn đề này cho nên dẫn đến một số khó khăn cho các nhà đầu tư vì đa sốdự án đều phải vay các ngân hàng thương mại khoảng 80%, như 01 dự án ở đây vay 12 tỷ để thực hiện dự án. Lúc trước cắt giảm thì cũng có thông báo, tuy nhiên mấy tháng nay ngày nào cũng cắt giảm và theo số lượng. Hợp đồng của Công ty là hợp đồng dân sự và trong các hợp đồng không có cái mục nào phải tiết giảm và cắt giảm và vấn đề này ảnh hưởng đến vấn đề hoàn vốn cho ngân hàng".

 Các doanh nghiệp đầu tư điện mắt trời kiến nghị các giải pháp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn
 
 
Trước thực trạng trên, các doanh nghiệp đầu tư điện mặt trời mái nhà trên địa bàn toàn tỉnh đề nghị các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa phương xem xét, tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp để đảm bảo doanh nghiệp tồn tại, vượt qua khó khăn như hiện nay. Trong trường hợp bất khả kháng, các dự án điện mặt trời buộc phải tiết giảm, sa thải công suất phát điện thì ngành điện cần phải tăng thêm thời gian mua điện để giảm thiểu thiệt hại cho các nhà đầu tư. Ngoài ra, các doanh nghiệp cũng kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chỉ đạo các ngân hàng thương mại điều chỉnh hạ lãi tiền vay cho các chủ đầu tư để các khoản nợ trên không bị quá hạn.

Ông Lê Ngọc Anh, Giám đốc công ty TNHH sản xuất và đầu tư TOTA, xã Ea Pô, Cư Jút mong muốn Ngân hàng khoanh lại nợ gốc và không tính lãi trong giai đoạn tiết giảm vì trong giai đoạn tiết giảm này nguồn thu không đủ trang trải và trả nợ cho ngân hàng; đồng thời có chính sách hạ lãi suất cho các chủ đầu tư để các khoản nợ không bị quá hạn.

 Theo Điện lực Đắk Nông, việc tiết giảm công suất phát điện mặt trời là do ảnh hưởng của dịch bệnh
 

Theo Công ty Điện lực Đắk Nông, do tình hình dịch bệnh nên nhu cầu tiêu thụ điện cả nước giảm, phải tiết giảm chung cả nước do Trung tâm điều độ hệ thống điện quốc gia đã tính toán và phân bổ để bảo đảm vận hành an toàn đối với hệ thống điện quốc gia. Khi khống chế được dịch bệnh, kinh tế phát triển, nhu cầu sử dụng điện tăng thì sẽ không thực hiện tiết giảm.

Có thể nói, căn cứ Nghị quyết số 55- NQ/TW về định hướng Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 của Ban chấp hành Trung ương Đảng và Quyết định số 13/2020 QĐ-TTg, ngày 6/4/2020 của Thủ tướng Chính phủ về cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời tại Việt Nam rất nhiều doanh nghiệp đã tìm đến Đắk Nông để đầu tư các dự án. Tuy nhiên, việc ngành điện đơn phương yêu cầu các chủ đầu tư dự án điện mặt trời phát tiết giảm, sa thải công suất phát điện như hiện nay đã ảnh hưởng lớn đến việc sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp. Thậm chí, nhiều doanh nghiệp có nguy cơ bị nợ xấu ngân hàng dẫn đến phá sản. 

Kỳ 1: Tiết giảm công suất phát điện mặt trời, chủ đầu tư gặp khó

T/h: Xuân Hạnh