Bằng tâm huyết, sự tôn trọng, am hiểu văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số, 15 nhà thiết kế nổi tiếng trong nước đã kết hợp hài hòa hoa văn thổ cẩm  truyền thống với thời trang hiện đại.  Không còn là những tấm vải dày, thô, thổ cẩm trở nên gần gũi với cuộc sống đương đại hơn bao giờ hết. Đó là những bộ áo dài, trang phục công sở, trang phục dạ hội, những phụ kiện thời trang tạo nên sự khác biệt cho người sử dụng.

Bộ sưu tập “Làng phố” của NTK Đỗ Trịnh Hoài Nam là những chiếc áo dài được thiết kế từ chất liệu nhung sang trọng được dệt ở Lyon - Pháp, kết hợp in ấn 3D những hoa văn họa tiết thổ cẩm truyền thống của 3 dân tộc H'Mông, Mạ và Tày.

Sản phẩm nằm trong bộ sưu tập “Làng phố” của NTK Đỗ Trịnh Hoài Nam
 

NTK Ngọc Hân - Hoa hậu Việt Nam 2010, Đại sứ của Lễ hội Văn hóa Thổ cẩm Việt Nam lần thứ I mang đến Lễ hội bộ sưu tập “Sắc Pà Thẻn”.  Với góc nhìn tinh tế của mình, NTK Ngọc Hân  đã đặt những mảng vải thổ cẩm Pà Thẻn vào những vị trí nổi bật của áo dài để làm điểm nhấn, đồng thời kết hợp với chất liệu hiện đại như lụa, lưới để mang đến sự trẻ trung, tươi mới cho vải thổ cẩm.   

Sản phẩm trong bộ sưu tập “Sắc Pà Thẻn" của NTK - Hoa hậu Ngọc Hân
 

Bộ sưu tập “Hồn Tây Nguyên” của NTK Trần Thanh Mẫn được lấy cảm hứng từ hình ảnh những chú voi kết hợp với thổ cẩm của người Tà Ôi ở huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên - Huế. Bộ sưu tập là sự khắc họa nét hoang dã của núi rừng Tây Nguyên, sự hùng dũng của những chú voi được chọn làm họa tiết chính; nhưng vẫn có nét phóng khoáng, hào sảng, ngây ngô, tinh nghịch vốn có của trẻ thơ.

Các sản phẩm trong Bộ sưu tập “Hồn Tây Nguyên” của NTK Trần Thanh Mẫn
 

Đông đảo người dân, du khách, nghệ nhân dệt thổ cẩm tỏ ra ngạc nhiên, thích thú khi được chiêm ngưỡng vẻ đẹp thổ cẩm với một diện mạo khác. Nghệ nhân H’nhê, xã Đức Minh, huyện Đắk Mil, tỉnh Đắk Nông đã ngoài 70 tuổi. Cả đời gắn bó với khung dệt, bà biết hầu hết các nét hoa văn thổ cẩm dân tộc M’nông;  dệt được tất cả váy, áo, khố, chăn, địu, ... Nghệ nhân H’nhê vui mừng khi thấy thổ cẩm dân tộc được ứng dụng trên trang phục hiện đại. Bà bảo: “Mấy đứa trẻ mặc thổ cẩm đẹp quá. Bà đi lễ hội nhiều rồi nhưng chưa bao giờ thấy vui, thấy tốt như thế này. Mong là con cháu sau này giữ được thổ cẩm”.

 
 Hình ảnh một số bộ trang phục tại buổi trình diễn thời trang thổ cẩm ứng dụng
 

Tại Hội thảo văn hóa thổ cẩm, nhiều nhà nghiên cứu văn hóa và đại diện các bộ, ngành liên quan đã đưa ra một số giải pháp để nâng cao chất lượng sản phẩm, tìm đầu ra ổn định cho thổ cẩm; cải tiến phương pháp dệt; khơi dậy tình yêu, niềm đam  mê thổ cẩm trong thanh niên đồng bào dân tộc thiểu số...

PGS.TS Phạm Văn Lợi- Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển cho rằng ‘ Nếu sau này phát triển ứng dụng trang phục thổ cẩm thì phải quản lý chặt chẽ, đảm bảo sợi được nhuộm bằng nguyên liệu màu truyền thống, thân thiện với môi trường, không vì lợi nhuận mà  không sử phẩm nhuộm công nghiệp; Phải cải tiến bộ công cụ truyền thống để tạo ra sự thoải mái cho người dệt. Tôi nghĩ để phát triển nghề dệt, đảm bảo đầu ra cho sản phẩm rất cần sự chung tay của nghệ nhân, nhà nước, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội’.

Qua nghiên cứu vai trò của Nhà nước trong bảo tồn và phát triển thổ cẩm truyền thống ở Đăk Lăk  và một số quốc gia trong khu vực, Tiến sĩ Lương Thanh Sơn- Bảo tàng tỉnh Đăk Lăk rút ra rằng ‘Nhà nước tìm được đầu ra cho sản phẩm thì ngoài  việc sản xuất ra sản phẩm thổ cẩm ứng dụng cao cấp, cần phải hướng đến cả khách hàng bình dân và phải làm thế nào để nhiều người tự muốn mặc cơ chứ không thể bắt họ mặc được. Và về lâu dài, liệu có  thể tính đến chuyện tìm những người dệt thổ cẩm nhỏ tuổi mê nghề để định hướng, đào tạo thành nhà thiết kế được không?’.

Tiến sĩ Lương Thanh Sơn - Bảo tàng tỉnh Đăk Lăk  phát biểu tại hội thảo

 

Tại đây, đại diện chính quyền một số địa phương cũng khẳng định sẽ nỗ lực tuyên truyền, khơi dậy niềm tự hào, tình yêu thổ cẩm trong nhân dân; tạo điều kiện thành lập hợp tác xã, làng nghề thổ cẩm; gắn thổ cẩm với phát triển du lịch./.  

 Bài, ảnh: Nông Hiền - Đức Hải