Không gian trưng bày của tỉnh Ninh Thuận có những sản phẩm như khăn choàng, chăn, túi xách, ví với những họa tiết thổ cẩm tỉ mỉ, độc đáo. Tất cả đều là sản phẩm dệt tay của các nghệ nhân. Theo các nghệ nhân, tùy theo cảm nhận của mỗi người mà khi dệt sẽ tạo nên những tấm vải thổ cẩm khác nhau với những nét hoa văn riêng biệt, không trùng lắp. Tuy nhiên, các hoa văn thổ cẩm của dân tộc Chăm ở Ninh Thuận đều thể hiện ý nghĩa con người sống hài hòa với thiên nhiên, núi rừng. Phổ biến nhất là hoa văn hình thoi, hình vuông và đặc biệt là hình tượng thần Siva, vị thần được người Chăm đề cao và tôn sùng.

Các nghệ nhân dân tộc Chăm, tỉnh Ninh Thuận khéo léo dệt những sản phẩm thổ cẩm
 
Biểu tượng thần Siva tạo nên nét đặc trưng riêng của thổ cẩm dân tộc Chăm
 

Với một bộ khung gồm nhiều thanh gỗ và tre đơn sơ, gọn nhẹ nhưng dân tộc Mạ, tỉnh Lâm Đồng đã tạo nên những tấm thổ cẩm với những đường nét hoa văn sinh động, màu sắc tương phản nhưng hài hòa. Đối với dân tộc Mạ, 3 màu đặc trưng làm nền cho tấm vải khi dệt gồm trắng, đen và xanh đậm. Còn các họa tiết có thể chọn những màu phù hợp để làm nổi bật hoa văn.

Hình thù trên tấm thổ cẩm của dân tộc Mạ rất phong phú và sinh động như cây cối, muông thú, cây nêu, nhà sàn, các vật dụng trong đời sống hằng ngày. So với trước đây, hoa văn trên tấm thổ cẩm của dân tộc Mạ cầu kỳ và đa dạng hơn. 

Nghệ nhân Ka Mom, dân tộc Ma, tỉnh Lâm Đồng đang dệt hoa văn cây nêu trên thổ cẩm
 
Ché rượu cần, một vật dụng quen thuộc của đồng bào Mạ là một trong những hoa văn trang trí của dân tộc Mạ
 
Hoa văn hình thoi của dân tộc Stiêng, tỉnh Bình Phước mang dấu ấn riêng với hoa văn hình thoi của các dân tộc khác
 

Cùng là thổ cẩm nhưng ở mỗi vùng miền sẽ có đặc trưng riêng về kiểu dáng, màu sắc. Và mỗi dân tộc có những hoa văn trang trí khác nhau, tượng trưng cho từng nhân sinh quan, tôn giáo, tín ngưỡng và cả nền văn hóa. Nhưng có thể khẳng định, mỗi kiểu trang phục là một công trình nghệ thuật tài hoa trong sử dụng màu sắc. Trong đó, thổ cẩm là chất liệu chính góp phần làm nên sắc thái riêng cho từng loại trang phục. Qua hàng trăm năm, nghề dệt thổ cẩm vẫn được đồng bào các dân tộc gìn giữ như báu vật thiêng liêng. 

T/h: Bảo Ngọc - Văn Thắng